تبليغاتX
مکتوب

مکتوب

اندیشه توام با نشاط نشانه یک روان سالم است.

8- بام سبز

بام سبز

   سرشت لطیف ما با طبیعت آمیخته و عجین است و چه گواهی بالاتر از اینکه در خانه ها تصاویر باغ گل در زیر پای داریم ، با زنده شدن طبیعت جشن میگیریم و سفره هامان با گل و سبزی پیوندی جاودانه دارد.ایده بام سبز پدیده ای است که میتواند در محیط های انسان ساخت ما مورد توجه قرار گیرد.

بام ساختمانی را که تمام یا بخشی از آن دارای پوششی از خاک و گیاه باشد به عبارت دیگر محیط کشتی روی یک لایه ضد آب روی پشت بام ساختمان احداث شده باشد بام سبز گویند. بامهای سبز ممکن است دارای سیستمهای ، آبیاری زهکشی و پرچین باشد.

بامهای که گیان در گلدانها و ظرف مختلف روی آن تعبیه شده باشند بام سبز واقعی نیستند هر چند که هنوز در این موضوع کارشناسان امر اتفاق نظر ندارند.

 بامهای سبز را بامهای اکولوژیک ، رویشی  و زنده نیز میگویند.

 اصطلاح بام سبز برای بامهای که از تکنولوژی سبز همانند صفحات خورشیدی استفاده میکنند بکار برده میشود که به همراه بامهایی که صرفا با رنگ سبز رنگ آمیزی شده باشند در این اینجا منظور نظر ما نمی باشد.

بام سبز

فواید بامهای سبز

بامهای سبز دارای فواید و کارکردهای کلی به شرح ذیل می باشد:

  1. فضایی مطلوب برای ساکنین ساختمان مهیا کنند که تا حدودی میتواند کارکرد حیاط منازل را داشته باشد.
  2. محیط کشتی را برای پرورش و برداشت انواع میوه ها ، سبزیها و گلها مهیا نمایند.
  3. بعنوان سیستمی جهت خنک نمودن ساختمانها عمل نمایند.
  4. بعنوان سیستمی جهت کاهش پدیده اثر جزایر گرمایی در شهر عمل نمایند.
  5. بخشی از رواناب حاصل از نزولات جوی را جذب نموده و به مصارف بهینه برساند.
  6. بعنوان کاهنده فلزات سنگین همراه رواناب نزولات جوی عمل نماید.
  7. زیستگاههايی را برای گیاهان و جانوران مختلف در شهرها مهيا ميكند.

تاریخچه بامهای سبز:

   بامهای سبز مدرن بعنوان پوشش رویشی سبز روی بامها پدیده ای نوظهور است که در دهه 1960 میلادی در کشور آلمان توسعه یافت و سپس در سایر نقاط جهان گسترش یافت. برآورد میشود حدود ده درصد از بامهای آلمان دارای بام سبز باشد.

هزینه احداث بام سبز:

   یک بام سبز که بصورت اصولی طراحی و اجرا گردد با توجه به نوع ساختمان، سیستم بام سبز و گیاهانی که کاشته میشود تا چند سال پیش بین 5 تا 35 دلار در هر فوت مربع هزینه داشت.

+ نوشته شده در  یکشنبه چهاردهم بهمن 1386ساعت 15:37  توسط محمود نیک نهاد  | 

7- دوم فوریه روز جهانی تالابها گرامیباد

شکوه تالابی

   دوم فوریه روز جهانی تالابهاست که به مناسبت روز انعقاد کنوانسیون تالابها در دوم فوریه سال 1971 میلادی در شهر رامسر بعنوان روز جهانی تالابها نامگذاری شده و از سال 1997 تا کنون هرسال با برگزاری مراسم متنوع گرامی داشته میشود. گروههای مختلف جوامع هر سال از این مناسبت بعنوان فرصتی نیکو جهت افزایش دانش عمومی در خصوص ارزشها و فواید زیستگاههای تالابی به نحو احسن استفاده می نمایند.

 امسال عبارت Healthy Wetlands, Healthy People شعار روز جهانی تالابها را تشکیل می دهد .

تالاب آلاگل شهرستان گنبدکاووس

تالاب به مکانی گفته میشود که آب عامل اصلی محیط زیست جانوری و گیاهی آن باشد. تالابها معمولا زمانی ایجاد میشوند که پهنه آب در سطح زمین یا در نزدیکی سطح باشد، به عبارت دیگر آب کم عمقی یک قطعه بزرگ زمین را پوشانده باشد.

مرکز نظارت بر حفاظت محیط زیست جهانی در برآوردی میزان تالابهای جهان را 570 میلیون هکتار تخمین زده که تقریبا 6 درصد مساحت کره زمین را تشکیل میدهد.در برآوردی دیگر منابع تالابی جهان بین 748 تا 778 میلیون هکتار ذکر شده است.

تالابها از جمله مولدترین محیط های جهان هستند. آنها گهواره های تنوع زیستی دنیا هستند که با فراهم ساختن آب و قابلیت زادآوری اولیه نقش مهمی در بقای گونه های بیشمار از گیاهان و جانوران وابسته به خود ایفا می کنند. آنها از اجتماعات انبوه گونه های پرندگان ، پستانداران ، خزندگان ، دوزیستان ، ماهیان و بی مهرگان حمایت می کنند. از بین 20 هزار گونه مختلف ماهی در سطح جهان ، بیش از 40 درصد در آبهای شیرین زندگی می کنند. تالابها ذخیره گاههای مهمی از مواد ژنتیکی گیاهی نیز محسوب میشوند. برای مثال ، برنج یکی از محصولات رایج تالابی ، غذای نیمی از جمعیت جهان را تامین می کند.

اقتصاددانان و دانشمندان بیشتری بطور روز افزونی در زمینه ارزیابی و مطالعه خدمات اکوسیستمی مشغول به کار میشوند. اکوسیستمها سالیانه حداقل 33 تریلیون دلار ارزش خدماتی بوجود می آورند که 4.9 تریلیون دلار آن ازطریق تالابها تامین میشود.

تالابها ارزش اقتصادی زیادی دارند از قبیل : تامین آب (کیفی و کمی) ؛ شیلات ( بیش از دو سوم از برداشت محصول ماهی جهان به سلامت مناطق تالابی بستگی دارد) ؛ زراعت ، از طریق حفظ سهم آب و نگهداری مواد غذایی حاصل از دشتهای غرقابی ، تولید چوب ؛ منابع انرژی لجنی و گیاهی ؛ منابع حیات وحش؛ حمل م نقل و فرصتهای تفریحی و گردشگری (توریستی).

علاوه بر این تالابها بعنوان بخشی از میراث فرهنگی بشر خواص ویژه ای دارند. با باورهای جهان شناسی و مذهبی رابطه دارند؛ منشاء تعالی زیبایی شناختی می شوند، پناهگاههای برای حیات وحش ایجاد می کنند و شالوده سنن مهم بومی را تشکیل می دهند.

روز جهانی تالابها را به همه سبزاندیشان علی الخصوص سبزپوشان محیط زیست کشور تبریک میگویم.

حلقه گذاری پرندگان در تالاب آلاگل گنبدکاووس

 خداوند حافظ حافظان تالابهاست.

پرندگان حلقه گذاری شده در تالاب آلاگل

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه سوم بهمن 1386ساعت 23:25  توسط محمود نیک نهاد  | 

6- چکیده مقاله برنامه ريزي و مديريت مشاركتي تالاب انزلي: موانع و راهكارها

anzali wetland 2007

نويسنده: مهندس شهريار محمدرضايي

منبع: مجله محيط شناسي ، ويژه نامه تالاب انزلي انتشارات دانشگاه تهران

چكيده:

   تجارب جهاني حفاظت از تالابها نشان ميدهد كه ميتوان از برنامه ريزي و مديريت مشاركتي به عنوان ابزار تحقق اهداف سه گانه (اقتصادي،اجتماعي و اكولوژيكي) توسعه پايدار تالابها بهره گرفت تا كنون ابزار ياد شده براي حفاظت تالاب انزلي بكار گرفته نشده است.

   يافته هاي تحقيق حاضر نشان ميدهد كه به ترتيب "عدم احساس تعلق گروههاي اثرگذار و اثرپذير تالاب به آن" ، "عدم استقبال كارشناسان، برنامه ريزان و مديران از مشاركت اين گروهها" ، "عدم تشكل گروههاي مذكور" ، "عدم اطمينان بهره برداران از تالاب به استفاده از آن در سالهاي آينده" ، "تضاد منافع گروههاي مختلف اثرگذار و اثرپذير تالاب" ، "مشكلات معيشتي برخي از اين گروهها" ، " بهره برداري مقطعي برخي از آنان از تالاب" ، "مقاومت نظام كنوني مديريت تالاب در برابر مشاركت" ، "عدم آشنايي كارشناسان، برنامه ريزان و مديران تالاب با روشها و تكنيكهاي مشاركتي" از مهمترين موانع مشاركت گروههاي مختلف اثرگذار و اثرپذير تالاب انزلي در برنامه ريزي و مديريت آن به شمار ميروند.

   به منظور رفع موانع ياد شده طراحي و استقرار سامانه پيشنهادها، تدوين نظام نامه حقوق عرفي بهره برداران تالاب ، اصلاح فرآيند برنامه ريزي و مديريت تالاب، آموزش كارشناسان، برنامه ريزان و مديران تالاب، تشويق گروههاي اثرگذار و اثرپذير تالاب به ايجاد تشكل و كاهش مشكلات معيشتي بهره برداران تالاب پيشنهاد ميگردد.

دکتر بهروزی راد در کنارگذر تالاب 1386

نكته:گروههاي اثرگذار و اثرپذير تالاب انزلي عبارتند از:

صيادان، شكارچيان، كشاورزان، دامداران، پرورش دهندگان ماهي، گردشگران، اسكله داران، ورزشكاران آبي، صنعتگران دستي، ساكنان حاشيه تالاب، صاحبان صنايع، تشكل هاي غيردولتي، كارشناسان،برنامه ريزان و مديران.

+ نوشته شده در  چهارشنبه سوم بهمن 1386ساعت 23:3  توسط محمود نیک نهاد  | 

5- سرشماری پرندگان

سرشماری پرندگان در تالابهای گنبدکاووس

   سرشماری پرندگان مهاجر آبی در سطح جهان یک برنامه بلند مدت نظارت و پایش جمعیت پرندگان در فصل زمستان با تاکید بر تالابها و مناطق تجمع پرندگان آبی زمستان گذران می باشد. این برنامه از سال 1967 میلادی توسط دفتر بین المللی تحقیقات تالابها و پرندگان آبزی که در حال حاضر دفتر تالابهای بین المللی نامیده می شود سازماندهی شده و امروزه در اغلب کشورهای جهان اجرا میگردد و تاکنون در دنیا چنین بررسی های جامعی در مورد هیچ یک از گروههای دیگر پرندگان صورت نگرفته است.

سرشماری پرندگان

   امروزه استفاده و بهره گیری از اطلاعات سرشماری بلند مدت پرندگان آبی بعنوان پایه و اساس برآورد اندازه و روند تغییرات جمعییت پرندگان به شدت متداول شده است و سرشماری پرندگان آبی در سطح بین المللی یکی از قدیمی ترین و فراگیرترین برنامه های جاری پایش هماهنگ و همزمان تنوع زیستی در جهان است و اطلاعات بدست آمده از این برنامه از ارزش قابل توجه علمی و حفاظت از تنوع زیستی پرندگان آبی برخوردار است. مادامیکه بشر بصورت بی پروا، کم توجه و حتی بی توجه در جهت تخریب زیست بوم خود و زیستمندان آن اقدام می نماید ضرورت نظارت و پایش جمعیتها بیش از پیش ملموس میگردد تا تهدیدها را همزمان با وقوع و گسترش آنها و قبل از آنکه تبدیل به فاجعه ای برای همگان شوند شناسایی نماید. در ایران بواسطه وجود شرایط توپوگرافی ، اقلیمی و پوشش گیاهی مختلف، زیستگاههای متنوع حائز اهمیت ملی و بین المللی جهت زمستان گذرانی میلیونها پرنده مهاجر آبی بوجود آمده است.لذا سرشماری پرندگان مهاجر آبی در ایران نیز همگام با بسیاری از کشورهای از سال 1967 توسط سازمان حفاظت محیط زیست جهت دستیابی به اهداف ملی و بین المللی ذیل به اجرا گذاشته شده است و سال به سال کشورهای جدید به این گروه می پیوندند.

 پرندگان در آسمان گنبدکاووس

اهداف سرشماری پرندگان زمستانی پرندگان آبی:

اطلاعاتی که در بلند مدت از اجرای برنامه بین المللی سرشماری زمستانی پرندگان آبی بدست می آید نقش بسیار موثری در دستیابی به اهداف ذیل ایفا می نماید.

  • برآورد اندازه جمعیت هر یک از گونه های مختلف پرندگان آبی در سطح کشور ( که در نهایت امکان برآورد اندازه جمعیت هر یک از گونه ها در مقیاس جهانی میسر خواهد شد).
  • توصیف و تشریح تغییرات حاصله در تعداد و پراکنش جمعیتهای پرندگان مهاجر آبی.
  • ارزیابی اهمیت هر یک از سایتها برای پرندگان مهاجر آبی در طول فصل زمستان گذرانی.
  • تعیین جمعیت و تنوع پرندگان مهاجر آبی زمستان گذران در هر یک از مناطق تالابی کشور.
  • مقایسه میزان جمعیت و تنوع پرندگان موجود در هر یک از مناطق تالابی بعنوان یکی از شاخص های ارزیابی وضعیت زیستگاهی هر یک از مناطق.
  • بهره گیری از وضعیت موجود پرندگان آبی هر یک از تالابها در جهت تعیین وضعیت مناطق.
  • مشارکت و همگانی با تلاشهای بین المللی در جهت حفاظت از پرندگان مهاجر آبی و زیستگاههای تالابی آنها.
  • تداوم اجرای برنامه سرشماری زمستانی پرندگان مهاجر آبی که از سال 1967 میلادی در سطح کشور آغاز شده است.

پرواز پرندگان در آسمان تالاب

ابزار و وسایل مورد نیاز جهت سرشماری پرندگان:

  • دوربین های دوچشمی قوی
  • تلسکوپ و سه پایه مناسب
  • جی پی اس
  • کتابهای راهنمای صحرای پرندگان
  • نقشه های توپوگرافی و تصاویر ماهواره ای مناطق مورد نظر
  • چکمه و فوکا
  • قایق موتوری
  • بادگیر و لباس گرم مناسب

عکس استان گلستان از فضا

   هر سال همزمان با ساير نقاط جهان عمليات سرشماري از پرندگان مهاجر در زيستگاههاي آبي استان گلستان نيز انجام ميگيرد. در استان گلستان 306 گونه از ۵۳۵ گونه پرنده اي كه در كشور شناسايي شده اند ديده شده است كه 102 گونه آن بومي استان ،97 گونه زمستان گذران و ساير گونه ها به طور اتفاقي در زمستان ديده شده اند. در مجموع 81 گونه از پرندگان در استان گلستان توليد مثل ميكنند. صنعت تورهاي مشاهده پرندگان بخش عظيمي از صنعت اكوتوريسم جهاني را به ارزش دهها ميليارد دلار تشكيل ميدهد كه ما نیز ميتوانيم از اين پتانسيل طبيعي براي توسعه اقتصادي جامعه استفاده بهينه نماييم. شهرستان گنبدكاووس با داشتن زيستگاهي متعدد آبي و خشكي در واقع يكي از بهشتهاي پرندگان بو مي و مهاجر است.

تالاب آلماگل

+ نوشته شده در  چهارشنبه سوم بهمن 1386ساعت 15:51  توسط محمود نیک نهاد  | 

4- اکوسیستمهای تالابی اکوسیستمهای حیات بخش

sufikem wetland

   نواحي و زمين‌هاي خيس باتلاقي و بركه ها، با آب مصنوعي يا طبيعي، دايمي يا موقت، با آب هاي ساكن يا روان، شيرين يا لب شور، شور و نيز زمين هاي آبي و سواحل درياها كه در زمان جزر كمتر از 6 تر عمق داشته باشند، تالاب گفته می شوند.

تالابها سيستمهاي حيات بخشي هستند كه مطلقا جايگزين ندارند. در واقع بشر با نابودي تالابها سطح پايين معرفت و دانش خود را در ابعاد علمي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي نشان ميدهد.

اهميت و نقش تالابها

ليست فوايد وكاركردهاي تالابها بقرار زيرند:

1-      تغذيه و تخليه آبهاي زير زميني

·         بهره برداري مستقيم

·         تغذيه چشمه ها و لايه هاي آبدار

·         تغذيه آبي ساير تالابها

2-      تنظيم جريان آب (كنترل سيلاب)

3-      جلوگيري از نفوذ آبهاي شور

·         آبهاي زير زميني

·         آبهاي سطحي

4-      حفاظت در برابر نيروهاي طبيعي

·         حفظ خطوط ساحلي و كنترل فرسايش

·         بادشكن

5-      نگهداري رسوبات

6-      نگهداري مواد غذايي

7-      صدور بيوماس

8-      پاكسازي مواد غذايي

9-      منبع توليد فرآورده هاي طبيعي

·         منابع دروني (منابع جنگلي، منابع حيات وحش، منابع آبزي پروي، منابع علوفه، منابع كشاورزي، منابع آب، منابع انرژي)

·         منابع بيروني

10-   ترابري آبي

11-   بانك ژن

·         بهره برداري تجاري

·         حفظ و حمايت از جمعيت هاي حيات وحش

12-   اهميت حفاظتي

·         زيستگاه با اهميت براي چرخه زيستي گونه هاي مهم گياهي و جانوري

·         زيستگاه گونه ها، اجتماعات، اكوسيستمها، سيماهاي طبيعي زمين، فرآيند يا پيت هاي تالابي نادر و كمياب

13-   تفرج و توريسم

14-   اهميت اجتماعي – فرهنگي

·         اهميت زيبايي شناسي

·         اهميت معنوي، مذهبي

·         اهميت اكوتوريستي

·         فعاليتهاي بارز و متمايز انساني

·         اهميت تاريخي

15-   اهميت پژوهشي و آموزشي

·         بعنوان پژوهشگاه

·         بعنوان مرجع

·         بعنوان آموزشگاه

16-   حفظ فرآيندها و سيستمهاي طبيعي

·         حفظ فرآيندها و سيستمهاي اكولوژيكي، ژئومورفولوژيكي و زمين شناسي

·         جذب و كاهش كربن

·         حفظ ميكروكليماي محلي

·         جلوگيري از توسعه خاكهاي سولفاته اسيدي

17-   اهميت جهاني تالابها (صفات ويژه)

·         حفظ تنوع زيستي

·         حفظ ميراثهاي فرهنگي طبيعي

Alagol Wetland

نكته:

جوامع حاشيه نشين و پيرامون تالابها به توجه ويژه اي نياز دارند. اين جوامع در واقع نخستين گروههايي هستند كه بايد از منافع حاصل از اصلاح و بهبود مديريت تالابها بهره مند شوند. كليه ارزشهايي را كه مردم بومي حاشيه تالابها ميتوانند در همه جنبه هاي استفاده خردمندانه به ارمغان آورند بايد به رسميت شناخته شوند. (از كنوانسيون رامسر)

+ نوشته شده در  سه شنبه دوم بهمن 1386ساعت 16:52  توسط محمود نیک نهاد  | 

3- نقش سد گلستان در مهار سیل سالهای 1380 و 1381 شرق استان گلستان

چشم اندازی از سد گلستان در زمستان 1386

حداکثر دبی ورودی به مخزن سد گلستان در سالهای ۸۰ و ۸۱ به ترتیب حدود ۳۰۰۰ و ۶۰۰ مترمکعب درثانیه برآورد شده است.در حالیکه حداکثر دبی سیلهای جریان یافته در محل ایستگاه هیدرومتری گنبد واقع در ۱۰ کیلومتری پایین دست سد گلستان به ترتیب معادل ۱۵۰ و ۵ مترمکعب در ثانیه اندازه گیری شده است.در صورت عدم وجود سد گلستان دبی در محل این ایستگاه به دهها برابر مقادیر مشاهده ای می رسید که با توجه به ظرفیت کم انتقال آب در گرگانرود ( حدود ۳۵۰ مترمکعب در ثانیه) مطمئنا خسارات زیادی به شهر گنبد و سایر شهرها و روستاهای پایین دست وارد می شد.در بعضی از نقاط شهر گنبد در صورت عدم وجود سد گلستان سیل احتمالا تا ارتفاع ۲ متر جریان می یافت ودر سال ۸۱ نیز با توجه به بارش همزمان ۷۰ میلیمتری در شهر گنبد و اطراف آن و آب گرفتگی معابر خسارات سیل مضاعف میگردید.

موقعیت و مشخصات سد گلستان:

سد گلستان بر روی شاخه اصلی گرگانرود در ۱۲ کیلومتری شمال شرق شهر گنبدکاووس احداث و جریان رودخانه های اوغان دوغ تمر و حاجی قوشان و نیز شاخه کوچک آق سو به این سد میریزد.

حوزه آبریز گرگانرود با ۱۰۲۰۰ کیلومترمربع یکی از حوزه های آبریز شمال شرق کشور بوده که از کل آبریز سد گلستان فقط ۵/۶۹ درصد در استان گلستان و حدود ۵/۳۰ درصد در استانهای سمنان و خراسان واقع است.(دقت شود که واحد طبیعی برنامه ریزی زیست محیطی حوزه آبریزاست).طول  رودخانه اصلی این حوزه به نام گرگانرود بالغ بر ۲۵۰ کیلومتر می باشد که در امتداد عمومی شرقی - غربی گسترش یافته و از جنوب شرقی دریای خزر به آن میریزد.سد گلستان به دلیل خشکسالی سال ۸۰ تقریبا خالی بود و معادل ده میلیون مترمکعب ذخیره آبی داشت که در اثر سیل ۸۰ سد طی ۱۲ ساعت پر شده و به سرریز رسید.

مشخصات اولیه سد گلستان

نوع سد: خاکی همگن / هدف احداث: تامین آب کشاورزی / محل سد:کیلومتر ۱۲ شمال شرقی گنبدکاووس / مرحله : بهره برداری / سال شروع: ۱۳۷۴ /سال خاتمه : ۱۳۷۹ / عرض تاج :۱۰ متر / طول تاج :۱۳۰۰ متر / ارتفاع از کف : ۱۷ متر / ارتفاع از پی: ۲۵ متر / گنجایش: ۸۶ میلیون مترمکعب/ حجم مفید :۵۶ میلیون متر مکعب / آب قابل استحصال : ۱۰۱ میلیون مترمکعب/ سطح زیر کشت: ۲۸۰۰۰ هکتار / نوع سرریز: آزاد جانبی / هزینه ساخت: ۱۴۲۰۰۰ میلیون ریال

مشخصات طراحی هیدرولوژیکی سد گلستان

حجم مخزن: ۸۶ میلیون متر مکعب / حجم مخزن در سیلاب طراحی : ۱۳۵ میلیون متر مکعب / تراز سرریز: ۶۲ متر / تراز سد در سیلاب طرح: ۱۳/۶۵ متر / وسعت مخزن در سیلاب طرح : ۱۸ کیلومتر مربع / وسعت مخزن در تراز سرریز :۱۵ کیلومتر مربع/ حداکثر ظرفیت سرریز: ۱۵۵۰ مترمکعب در ثانیه / پیک سیلا پی ام اف ورودی به مخزن: ۲۳۸۹ مترمکعب در ثانیه / پیک سیلاب پی ام اف خروجی سریز : ۱۷۱۸ مترمکعب در ثانیه / پیک سیلاب ۱۰۰۰۰ ساله در محل سد : ۱۷۰۳ مترمکعب در ثانیه / پیک سیلاب ۱۰۰۰۰ ساله در خروجی سد: ۱۱۷۹مترمکعب در ثانیه /

با توجه به نقش سد گلستان در مهار سیلهای سالهای ۸۰ و ۸۱ ملاحظه میگردد که وجود سد و مخازن سیلابی یکی از کار آمدترین روشهای مهار سیل است.

+ نوشته شده در  سه شنبه دوم بهمن 1386ساعت 0:13  توسط محمود نیک نهاد  | 

2- گزیده مقاله معیارهای پیشنهادی برای ارزیابی جایگاه حفاظتی تالابهای ایران

عنوان: معيارهاي پيشنهادي براي ارزيابي جايگاه حفاظتي تالابهاي ايران

تالاب آلماگل در شمال شهرستان گنبدکاووس

نويسندگان: دكتر بهرام حسن زاده كيابي، مهندس هنريك مجنونيان، دكتر حميد گشتاسب ميگوني، دكتر جمشيد منصوري

منبع: مجله محيط شناسي شماره 33 انتشارات دانشگاه تهران

چكيده:

   براي اولويت بندي تالابهاي كشور برپايه موقعيت ارزشي يا منزلت آنها، 75 تالاب حائز اهميت كشور مشتمل بر 63 تالاب ثبت شده در دانشنامه تالابهاي خاورميانه، با استفاده از معيارهاي پنجگانه پرندگان، ماهيان، عوامل تهديد كننده، مسائل اقتصادي – اجتماعي و موقعيت حفاظتي آنها مورد مطالعه و ارزيابي قرار گرفتند. ارزيابي تالابهاي مورد بحث، براساس ضوابط هر يك از معيارهاي پنج گانه فوق صورت پذيرفت و هر تالاب با توجه به حضور يا عدم حضور ضوابط تعيين شده براي معيارهاي مورد نظر و درجه شدت آنها، امتيازي از صفر تا پنج را به خود اختصاص داده است.

   هريك از تالابها بنا به فراخور ارزش هاي چندگانه خود امتياز مشخصي را كسب نموده و به اين ترتيب جايگاه و منزلت آنها در مجموعه تالابهاي ارزيابي شده معين گرديد. با توجه به جمع امتيازهاي هر تالاب برحسب معيارهاي ياد شده 13 تالاب نخست برحسب منزلت به قرار زير تعيين گرديدند:

1-      هورالعظيم 2- ميانكاله، خليج گرگان و لپوي زاغمرز 3- شادگان 4- حله 5- انزلي 6- دشت ارژن و پريشان 7- هامون پوزك 8- چغاخور 9- دلتاي رودموند 10- هامون صابري هيرمند 11- خورخوران 12- گندمان 13- اروميه

{ 17- آلاگل، آجي گل و آلماگل 21- گميشان 48- سد وشمگير 68- اينچه برون 71- بي بي شيروان }

رده بندي فوق، توان و قابليت هاي بالقوه تالابها را بدون در نظر گرفتن محدوديت ها، الزامات و شرايط سازمانهاي ذي ربط در طرح مديريت نشان ميدهد. با وارد كردن نظرهاي كارشناس ناظر بين المللي طرح مبني بر انتخاب يك تالاب از هر منطقه جغرافيايي كشور و اولويت بخشيدن به تالابهاي